Kupa uygulaması, son yıllarda Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamalarına yönelik ilginin artmasıyla birlikte daha sık konuşulmaya başladı. Ancak bu ilginin yanında, uygulamanın nasıl yapıldığı, hangi amaçlarla değerlendirildiği ve hacamat ile aynı yöntem olup olmadığı gibi pek çok soru da gündeme geliyor.

Öncelikle bilinmesi gereken en önemli nokta, kupa uygulamasının her birey için uygun olmadığı ve hekim değerlendirmesi sonrasında planlanması gereken tamamlayıcı bir uygulama olduğudur. Bu nedenle uygulamanın kim tarafından, hangi koşullarda ve hangi amaçla gerçekleştirildiği büyük önem taşır.

Peki kupa uygulaması nedir, nasıl uygulanır ve hangi durumlarda değerlendirilebilir?

Kupa uygulaması nedir?

Kupa uygulaması, cilt üzerine yerleştirilen özel kupalar aracılığıyla negatif basınç (vakum) oluşturulması esasına dayanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp uygulamalarından biridir.

Uygulama sırasında kullanılan kupalar, belirlenen bölgeye yerleştirilerek kontrollü şekilde vakum oluşturulur. Oluşturulan negatif basınç sayesinde cilt ve cilt altındaki dokular üzerinde mekanik bir etki meydana gelir.

Türkiye’de kupa uygulaması, Sağlık Bakanlığı tarafından tanımlanan GETAT uygulamaları arasında yer alır ve yalnızca ilgili eğitimleri tamamlamış hekimler tarafından, yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarında uygulanmalıdır.

Kupa uygulaması ile hacamat aynı şey midir?

Kupa uygulaması ve hacamat günlük hayatta çoğu zaman aynı anlamda kullanılsa da bu iki yöntem birbirinden farklıdır.

Kuru kupa uygulamasında, yalnızca vakum etkisinden yararlanılır ve cilt bütünlüğü korunur.

Yaş kupa (hacamat) uygulamasında ise vakum işlemine ek olarak yüzeysel cilt kesileri uygulanır. Bu nedenle uygulama şekli ve değerlendirme süreci kuru kupadan farklıdır.

Hangi yöntemin uygun olup olmadığına, kişinin sağlık durumu değerlendirildikten sonra hekim tarafından karar verilmelidir.

Kupa uygulaması hangi durumlarda değerlendirilebilir?

Kupa uygulaması, bazı sağlık durumlarında tamamlayıcı bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir. Ancak uygulamanın uygunluğu; kişinin şikâyeti, genel sağlık durumu ve mevcut tedavi planı birlikte ele alınarak belirlenmelidir.

Hekim değerlendirmesi sonrasında bazı durumlarda kupa uygulaması aşağıdaki yakınmalar için destekleyici olarak planlanabilir:

• Kas ve yumuşak doku ağrıları
• Boyun ve sırt bölgesindeki kas gerginliği
• Omuz çevresindeki hareket kısıtlılığına eşlik eden kas spazmları
• Bazı kas-iskelet sistemi yakınmaları

Bu değerlendirme, mevcut tedavilerin yerine geçmek amacıyla değil; uygun görülen hastalarda tamamlayıcı bir yaklaşım olarak yapılır.

Kupa uygulaması nasıl yapılır?

Kupa uygulaması öncesinde öncelikle kişinin sağlık öyküsü alınır ve uygulamaya uygunluğu değerlendirilir.

Uygulamanın planlanması hâlinde genel süreç şu şekilde ilerler:

1. Uygulama yapılacak bölge belirlenir.
2. Bölge uygun şekilde hazırlanır.
3. Özel kupalar cilt üzerine yerleştirilir.
4. Kupaların içinde kontrollü vakum oluşturulur.
5. Kupalar belirli bir süre cilt üzerinde bekletilir.
6. Süre tamamlandıktan sonra kupalar dikkatlice çıkarılır.

Uygulama süresi; işlem yapılacak bölgeye ve planlanan yönteme göre değişiklik gösterebilir.

Kupa uygulaması sırasında acı hissedilir mi?

Kupa uygulaması sırasında hissedilen duyum kişiden kişiye değişebilir.

Vakum oluşturulduğu sırada ciltte hafif çekilme veya basınç hissedilmesi normal kabul edilir. Bazı kişiler bu hissi belirgin şekilde fark ederken, bazıları ise oldukça hafif olarak tarif eder.

İşlem sırasında beklenmeyen düzeyde ağrı hissedilmesi durumunda uygulamayı gerçekleştiren hekime bilgi verilmelidir.

Kupa uygulaması sonrasında morarma normal midir?

Uygulama sonrasında kupaların yerleştirildiği bölgelerde geçici renk değişiklikleri görülebilir.

Bu görünüm, oluşturulan vakuma bağlı olarak ortaya çıkabilir ve kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Morlukların şiddeti veya süresi; cilt yapısı, uygulama bölgesi ve bireysel özelliklere göre değişebilir.

Ancak şiddetli ağrı, yoğun şişlik, akıntı veya enfeksiyonu düşündüren bulgular gelişirse zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Kupa uygulaması sonrasında görülen morluklar ve iyileşme süreci hakkında daha ayrıntılı bilgi için ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.

Kupa uygulaması kimler için uygun olmayabilir?

Her birey kupa uygulaması için uygun aday olmayabilir.

Örneğin;

• Kanama bozukluğu bulunan kişiler,
• Kan sulandırıcı ilaç kullananlar,
• Uygulama bölgesinde açık yara bulunanlar,
• Aktif cilt enfeksiyonu olanlar,
• Bazı kronik hastalıkları bulunan kişiler,
• Gebelik dönemindeki bireyler

uygulama öncesinde ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.

Bu nedenle işlem kararı mutlaka hekim değerlendirmesi sonrasında verilmelidir.

Kupa uygulaması sonrasında nelere dikkat edilmelidir?

Uygulama sonrasında hekim tarafından verilen önerilere uyulması önemlidir.

Genel olarak;

• Uygulama bölgesi tahriş edilmemelidir.
• Ciltte oluşabilecek geçici renk değişiklikleri zorlanmamalıdır.
• Yoğun fiziksel aktivite konusunda hekimin önerileri dikkate alınmalıdır.
• Beklenmeyen bir yakınma gelişmesi hâlinde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

İşlem sonrasında dikkat edilmesi gerekenler kişiye ve uygulama bölgesine göre değişebileceğinden, en doğru yaklaşım hekimin önerilerini takip etmektir.

Sık Sorulan Sorular

Kupa uygulaması ile hacamat aynı uygulama mıdır?

Hayır. Kuru kupa uygulamasında yalnızca vakum etkisinden yararlanılır. Yaş kupa (hacamat) uygulamasında ise buna ek olarak yüzeysel cilt kesileri uygulanır.

Kupa uygulaması acıtır mı?

Uygulama sırasında genellikle hafif çekilme veya basınç hissedilebilir. Hissedilen duyum kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Kupa uygulaması ne kadar sürer?

İşlem süresi; uygulama yapılacak bölgeye ve planlanan yönteme göre değişebilir. Bu süre hekim tarafından uygulama öncesinde paylaşılır.

Kupa uygulaması sonrasında morarma olur mu?

Kupaların uygulandığı bölgelerde geçici renk değişiklikleri görülebilir. Bu durum her kişide aynı şekilde ortaya çıkmayabilir.

Kupa uygulaması herkese yapılabilir mi?

Hayır. Kişinin sağlık durumu, kullandığı ilaçlar ve mevcut hastalıkları değerlendirilmeden uygulama planlanmamalıdır.

Kupa uygulaması evde yapılabilir mi?

Kupa uygulaması, hasta güvenliği açısından yalnızca ilgili eğitimleri almış hekimler tarafından ve yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilmelidir.