Kalp krizi, kalp kasının yeterli kan ve oksijen alamaması sonucunda gelişen ve hızlı tıbbi değerlendirme gerektiren ciddi bir durumdur. En sık görülen belirtilerden biri göğüste baskı, sıkışma veya ağrıdır. Bunun yanında nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, baş dönmesi ve ağrının kol, omuz, sırt, boyun veya çeneye yayılması da görülebilir. Kadınlarda ise bu belirtilere ek olarak açıklanamayan yorgunluk, mide rahatsızlığı, nefes darlığı veya sırt ağrısı gibi daha az fark edilen şikâyetler öne çıkabilir. Bu nedenle kalp krizini yalnızca şiddetli göğüs ağrısıyla ilişkilendirmemek gerekir.
Kalp Krizi Belirtileri Nelerdir?
Kalp krizi belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde belirtiler aniden ve belirgin şekilde başlarken bazı kişilerde daha hafif bir rahatsızlıkla başlayıp zaman içinde şiddetlenebilir. Belirtilerin tamamının aynı anda ortaya çıkması da gerekmez. Bu nedenle tek bir belirti bulunması kalp krizi olasılığını kesin olarak dışlamaz.
Kalp krizinde görülebilen başlıca belirtiler şunlardır:
- Göğsün ortasında baskı, sıkışma, dolgunluk veya ağrı
- Bir veya iki kolda ya da omuzlarda ağrı veya rahatsızlık
- Sırt, boyun veya çeneye yayılan ağrı ya da baskı
- Nefes darlığı
- Soğuk terleme
- Bulantı veya kusma
- Baş dönmesi, sersemlik veya bayılacak gibi olma
- Olağandışı ve açıklanamayan yorgunluk
- Kalp çarpıntısı veya düzensiz kalp atımı
Göğüs rahatsızlığı birkaç dakika sürebilir, azalabilir ve yeniden ortaya çıkabilir. Nefes darlığı ise göğüs rahatsızlığı olmadan da görülebilir.
Kalp krizinde ağrının mutlaka sol kola yayılması da gerekmez. Rahatsızlık bir veya iki kolda, omuzlarda, sırtta, boyunda, çenede veya mide bölgesinde hissedilebilir.
Kadınlarda Kalp Krizi Belirtileri Nasıl Olabilir?
Kadınlarda da kalp krizinin en sık görülen belirtilerinden biri göğüs ağrısı veya göğüste rahatsızlıktır. Bununla birlikte nefes darlığı, bulantı, mide rahatsızlığı, sırt veya çene ağrısı, baş dönmesi ve alışılmadık yorgunluk gibi belirtiler de görülebilir. Bu şikâyetler bazen kalp kriziyle ilişkilendirilmeyerek başka nedenlere bağlanabilir.
Özellikle alışılmışın dışında ve açıklanamayan bir yorgunluk, nefes darlığı, üst sırt veya omuz bölgesinde rahatsızlık ya da mide bulantısı gibi belirtiler başka şikâyetlerle birlikte ortaya çıktığında önemsenmelidir. Kadınlarda görülebilen bu belirtilerin her biri tek başına kalp krizi anlamına gelmez; ancak ani başlayan, alışılmadık veya birden fazla belirtiyle birlikte seyreden şikâyetlerde tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.
Burada önemli bir ayrım vardır: Kadınlarda kalp krizi mutlaka göğüs ağrısı olmadan ortaya çıkar şeklinde bir genelleme doğru değildir. Göğüs ağrısı veya göğüste rahatsızlık kadınlarda da önemli belirtilerdendir. Farklılık, bazı kadınlarda göğüs dışındaki belirtilerin daha fazla öne çıkabilmesidir.
Erkeklerde Kalp Krizi Belirtileri Nasıl Görülür?
Erkeklerde kalp krizi sırasında göğsün ortasında baskı, sıkışma, dolgunluk veya ağrı sık görülen belirtiler arasındadır. Bu rahatsızlığa nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, baş dönmesi ve kol, omuz, sırt, boyun veya çene bölgesine yayılan ağrı eşlik edebilir.
Ancak erkeklerde de belirtiler yalnızca göğüs ağrısından ibaret değildir. Her iki cinsiyette de kalp krizi farklı belirtiler veya belirti kombinasyonlarıyla ortaya çıkabilir. Bu nedenle kalp krizini yalnızca belirli bir ağrı bölgesine veya tek bir semptoma göre değerlendirmek doğru değildir.
Kadınlarda ve Erkeklerde Kalp Krizi Belirtileri Arasındaki Fark Nedir?
Kadınlar ve erkekler arasında bazı belirtilerin görülme sıklığında ve belirtilerin bir arada ortaya çıkış biçiminde farklılıklar olabilir. Ancak bu farklılıklar kesin sınırlar oluşturmaz. Her iki cinsiyette de göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı ve vücudun üst bölümüne yayılan ağrı görülebilir.
Genel olarak bazı belirtiler kadınlarda daha fazla bildirilebilse de aşağıdaki karşılaştırma kesin bir ayrım olarak değerlendirilmemelidir:
Bu tablo, kadın ve erkeklerde kalp krizi belirtilerinin birbirinden tamamen farklı olduğu anlamına gelmez. Aynı belirti her iki cinsiyette de görülebilir. Önemli olan, özellikle alışılmadık veya birden fazla belirti bir arada ortaya çıktığında bunları göz ardı etmemektir.
Göğüs Ağrısı Yoksa Kalp Krizi Olmaz mı?
Hayır. Göğüs ağrısı veya rahatsızlığı kalp krizinin en yaygın belirtilerinden biri olsa da her kalp krizi aynı şekilde hissedilmez. Nefes darlığı, sırt veya çene bölgesinde rahatsızlık, bulantı, baş dönmesi ya da olağandışı yorgunluk gibi belirtiler de görülebilir.
Özellikle kadınlarda bu tür belirtilerin kalp kriziyle ilişkilendirilmesi daha zor olabilir. Ancak bu durum, söz konusu belirtilerin yalnızca kadınlara özgü olduğu anlamına gelmez. Erkeklerde de göğüs dışındaki belirtiler görülebilir.
Bu nedenle “Göğsüm ağrımıyor, kalp krizi olamaz” şeklinde bir sonuca varılmamalıdır. Belirtilerin niteliği, başlangıç şekli ve birlikte görülüp görülmediği önemlidir.
Hiç Belirti Yokken Check-Up Yaptırmak Gerekli mi?
Kalp Krizinden Şüpheleniliyorsa Ne Yapılmalı?
Kalp krizinden şüphelenilen bir durumda belirtilerin geçmesini beklemek yerine 112 Acil Çağrı Merkezi aranarak tıbbi yardım istenmelidir. Kalp krizinde erken değerlendirme ve tedavi önemlidir. Kişinin kendi aracıyla hastaneye gitmeye çalışması yerine ambulans çağrılması, sağlık ekiplerinin değerlendirme ve gerekli ilk müdahaleyi daha erken başlatabilmesine olanak sağlar.
Göğüs rahatsızlığına nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, baş dönmesi veya kol, sırt, boyun ya da çene bölgesinde ağrı eşlik ediyorsa gecikmeden yardım istenmelidir. Belirtilerin kalp krizinden kaynaklanıp kaynaklanmadığından emin olunamaması da acil yardım çağırmayı ertelemek için bir neden değildir.
Kalp krizi şüphesinde kişinin kendi kendine tanı koymaya çalışması veya belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemesi yerine profesyonel değerlendirme yapılması gerekir.
-American Heart Association – Warning Signs of a Heart Attack
Editör iletişim: birsen.bozkurt@egekenthastanesi.com