“GETAT  nedir?“, “Bu uygulamalar gerçekten güvenli mi?” veya “Modern tıbbın yerine mi geçiyor?” gibi sorular, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamaları hakkında en sık merak edilen konular arasında yer alıyor. İnternette yer alan bilgi kirliliği ise bu sorulara doğru ve güvenilir yanıt bulmayı zorlaştırabiliyor.

Öncelikle bilinmesi gereken en önemli nokta şudur: GETAT uygulamaları, modern tıbbın yerine geçen yöntemler değildir. Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde uygulanan bu yöntemler, uygun görülen hastalarda hekim değerlendirmesi doğrultusunda tamamlayıcı bir yaklaşım olarak planlanabilir. Bu nedenle uygulamaların kapsamını, hangi durumlarda değerlendirilebileceğini ve güvenli bir şekilde nasıl uygulanması gerektiğini doğru kaynaklardan öğrenmek önemlidir.

Peki GETAT tam olarak ne anlama gelir, hangi uygulamaları kapsar ve neden mutlaka hekim değerlendirmesi gerektirir?

GETAT nedir?

GETAT, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları ifadesinin kısaltmasıdır. Türkiye’de uygulanabilecek yöntemler ve uygulama esasları, Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelikle belirlenmiştir.

Buradaki en önemli kavram ise “tamamlayıcı” ifadesidir. Bu uygulamalar, mevcut tıbbi tedavinin yerine geçmek amacıyla değil; uygun görülen hastalarda, hekimin değerlendirmesi doğrultusunda destekleyici bir yaklaşım olarak planlanabilir.

Her bireyin sağlık durumu farklı olduğundan, herhangi bir GETAT uygulamasının uygun olup olmadığı da kişinin mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

Önemli: GETAT uygulamaları, doktorunuz tarafından önerilen tanı ve tedavi planının yerine kullanılmamalıdır.

GETAT hangi uygulamaları kapsar?

Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen yönetmelik kapsamında farklı GETAT uygulamaları bulunmaktadır. Her yöntemin kullanım amacı, uygulama şekli ve değerlendirme süreci birbirinden farklıdır. Bu nedenle hangi uygulamanın uygun olabileceğine, kişinin sağlık durumu değerlendirildikten sonra karar verilmelidir.

Türkiye’de tanımlanan GETAT uygulamalarından bazıları şunlardır:

• Kupa uygulaması
• Ozon uygulaması
• Akupunktur
• Fitoterapi
• Mezoterapi
• Proloterapi
• Hirudoterapi (Tıbbi sülük uygulaması)
• Apiterapi

Her sağlık kuruluşu bu uygulamaların tamamını sunmaz. Uygulanabilecek yöntemler, ilgili merkezin yetkilendirildiği uygulama alanlarına göre değişebilir.

GETAT ile modern tıp birlikte uygulanabilir mi?

GETAT uygulamaları hakkında en sık karşılaşılan yanlış inanışlardan biri, bu yöntemlerin klasik tedavilerin yerine kullanılabileceği düşüncesidir.

Oysa amaç çoğu zaman farklıdır.

Hekim uygun gördüğünde bazı GETAT uygulamaları, kişinin mevcut tedavi planını destekleyici şekilde değerlendirilebilir. Ancak bu karar; hastalığın türüne, kişinin genel sağlık durumuna ve uygulanacak yönteme göre değişiklik gösterir.

Bu nedenle düzenli kullanılan ilaçların bırakılması, yalnızca GETAT uygulamalarına güvenilmesi veya internetten edinilen bilgiler doğrultusunda farklı yöntemlerin uygulanması doğru değildir.

GETAT uygulamaları herkese uygun mudur?

Hayır.

Her sağlık uygulaması gibi GETAT yöntemleri de kişiye özel olarak değerlendirilmelidir.

Örneğin;

• Gebelik döneminde,
• Kanama bozukluğu bulunan kişilerde,
• Kan sulandırıcı ilaç kullananlarda,
• Aktif enfeksiyon varlığında,
• Bazı kronik hastalıklarda

uygulamanın türüne göre farklı değerlendirmeler yapılabilir.

Bu nedenle işlem öncesinde ayrıntılı hasta öyküsünün alınması, gerekli görüldüğünde fizik muayene yapılması ve uygulamaya uygunluğun hekim tarafından değerlendirilmesi önem taşır.

GETAT uygulamaları güvenli midir?

GETAT uygulamalarının güvenliği yalnızca yönteme bağlı değildir. Aynı zamanda uygulamanın kim tarafından, hangi koşullarda ve nerede gerçekleştirildiği de büyük önem taşır.

Güvenli bir uygulama süreci için;

• İşlemin ilgili eğitimleri almış hekimler tarafından yapılması,
• Uygulama öncesinde kişinin sağlık durumunun değerlendirilmesi,
• Kullanılacak yöntemin kişinin ihtiyaçlarına uygun olarak belirlenmesi,
• Uygulamanın yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilmesi

gereklidir.

Buna karşılık uygun değerlendirme yapılmadan veya sağlık kuruluşu dışında gerçekleştirilen uygulamalar; enfeksiyon, kanama, istenmeyen yan etkiler ve bazı hastalıklarda tanı ile tedavinin gecikmesi gibi önemli risklere neden olabilir.

Bu nedenle GETAT uygulamalarında yalnızca yöntemin kendisine değil, uygulamanın güvenli koşullarda ve hekim gözetiminde gerçekleştirilmesine de dikkat edilmelidir.

Hangi durumlarda GETAT hakkında hekim görüşü alınmalıdır?

Bazı kişiler internetten okudukları bilgiler doğrultusunda belirli bir uygulamayı talep edebilir. Ancak doğru yaklaşım, önce uygulanacak yöntemi değil sağlık sorununu değerlendirmektir.

Özellikle aşağıdaki durumlarda hekim görüşü alınması önemlidir:

• Uzun süredir devam eden kas ve eklem ağrıları
• Hareket kısıtlılığı
• Destekleyici uygulamalar hakkında bilgi alma isteği
• Kronik hastalık nedeniyle farklı tedavi seçeneklerini değerlendirme ihtiyacı

Hekim değerlendirmesi sonrasında kişinin sağlık durumuna uygun görülmesi hâlinde hangi uygulamanın değerlendirilebileceği hakkında ayrıntılı bilgi verilebilir.

Yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarında uygulama neden önemlidir?

GETAT uygulamalarında güvenilir bir yaklaşımın temelini, doğru hasta değerlendirmesi, hekim gözetimi ve uygun uygulama koşulları oluşturur.

Yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarında uygulamalar, belirlenen standartlar doğrultusunda gerçekleştirilir ve işlem öncesinde kişinin sağlık durumu ayrıntılı olarak değerlendirilir. Bu süreç, hem uygulamanın uygun hasta için planlanmasına hem de olası risklerin en aza indirilmesine katkı sağlar.

Sonuç olarak, GETAT uygulamalarında en önemli nokta belirli bir yöntemi tercih etmekten önce, kişinin sağlık durumunun doğru değerlendirilmesi ve uygulanacak yöntemin bilimsel ölçütler doğrultusunda belirlenmesidir. Böylece hem hasta güvenliği ön planda tutulur hem de tamamlayıcı uygulamalar, gerektiğinde bütüncül tedavi yaklaşımının bir parçası olarak değerlendirilebilir.

Sık Sorulan Sorular

GETAT neyin kısaltmasıdır?

GETAT, “Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları” ifadesinin kısaltmasıdır. Sağlık Bakanlığı tarafından tanımlanan tamamlayıcı sağlık uygulamalarını kapsar.

GETAT uygulamaları modern tıbbın yerine geçer mi?

Hayır. GETAT uygulamaları, uygun görülen hastalarda hekim değerlendirmesi doğrultusunda destekleyici bir yaklaşım olarak planlanabilir. Mevcut tanı ve tedavi yöntemlerinin yerine kullanılmamalıdır.

GETAT uygulamalarını kimler yapabilir?

GETAT uygulamaları, ilgili eğitimleri tamamlamış hekimler tarafından ve yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilmelidir.

Her hastaya GETAT uygulanabilir mi?

Hayır. Kişinin sağlık durumu, kullandığı ilaçlar, mevcut hastalıkları ve uygulamanın özellikleri birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.

GETAT uygulamaları SGK tarafından karşılanıyor mu?

GETAT uygulamalarının geri ödeme kapsamı, uygulamanın türüne ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Güncel bilgi için ilgili sağlık kuruluşundan bilgi alınması önerilir.

İlk muayenede uygulama yapılır mı?

Her zaman değil. İlk değerlendirmede öncelikle kişinin sağlık öyküsü, mevcut hastalıkları ve uygulamaya uygunluğu değerlendirilir. Gerekli görülmesi hâlinde uygulama planlaması hekim tarafından yapılır.